Strefa czasowa

Welcome to Strefa czasowa

19.05.2013Posted by Strefa

 

Strefy czasowe na świecie (Wersja PDF)

Strefa czasowa – wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szerokości średnio 15° (360°/24) długości geograficznej, rozciągający się południkowo między biegunami, w którym urzędowo obowiązuje jednakowy czas (czas strefowy). Przeważnie jest on średnim czasem słonecznym środkowego południka tej strefy, który różni się o całkowitą liczbę godzin od czasu uniwersalnego. Są jednak wprowadzone urzędowo strefy, w których czas różni się od czasu uniwersalnego o niecałkowitą liczbę godzin.

Spis treści Geneza i zasady podziału Czas letni Linia zmiany daty Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-12:00 UTC-11:00 UTC-10:00 UTC-9:30 UTC-9:00 UTC-8:00 UTC-7:00 UTC-6:00 UTC-5:00 UTC-4:30 UTC-4:00 UTC-3:30 UTC-3:00 UTC-2:00 UTC-1:00 UTC+0:00 UTC+1:00 UTC+2:00 UTC+3:00 UTC+3:30 UTC+4:00 UTC+4:30 UTC+5:00 UTC+5:30 UTC+5:45 UTC+6:00 UTC+6:30 UTC+7:00 UTC+8:00 UTC+9:00 UTC+9:30 UTC+10:00 UTC+10:30 UTC+11:00 UTC+11:30 UTC+12:00 UTC+12:45 UTC+13:00 UTC+14:00 Zobacz też Linki zewnętrzne

edytuj

Mapa Europy przedstawiająca różnice między czasem strefowym a słonecznym w lecie

     ± 30 minut

     1 godzina ± 30 minut

     2 godziny ± 30 minut

     3 godziny ± 30 minut

Wszystkie punkty położone na tym samym południku mają ten sam Sandforda Fleminga, zaś wprowadzono je w 1884 roku.

Całą Ziemię podzielono na 24 strefy czasowe o szerokości 15° każda. W praktyce strefy czasowe o granicach wytyczonych przez południki obowiązują jedynie na morzach i oceanach. Na lądach ich kształt jest zmodyfikowany tak, by w małych i średnich państwach obowiązywała tylko jedna strefa czasowa. Większe państwa znajdują się zwykle w kilku strefach czasowych (m.in. Stany Zjednoczone, Kanada, Brazylia, Rosja, Australia), choć nie jest to regułą – w Chinach obowiązuje jedna strefa czasowa, pomimo iż różnica w czasie słonecznym między wschodnimi i zachodnimi prowincjami wynosi ponad 3 godziny.

Poza standardowymi strefami, pomiędzy którymi różnice w czasie mierzone są pełnymi godzinami istnieją strefy o różnicach rzędu 30 minut (m.in. UTC+3:30 używana w Iranie) lub kwadransu (m.in. UTC+5:45 w Nepalu). W przeszłości funkcjonowały także strefy o bardziej nieregularnych różnicach, jak np. UTC+0:20, stosowana w Holandii przed II wojną światową.

Na obowiązującą w danym kraju strefę czasową nierzadko wpływ ma czas stosowany w sąsiednich państwach. Przykładowo Hiszpania i Francja znajdują się w strefie UTC+1:00, wspólnej ze znaczną częścią Europy, choć położone są na długościach geograficznych odpowiadających strefie UTC+0:00. Na niektórych wyspach leżących na Oceanie Spokojnym na wschód od południka 180° (tj. na półkuli zachodniej), jak Tokelau czy Tonga związki polityczno-ekonomiczne z państwami wschodniej półkuli (Australia, Nowa Zelandia) spowodowały zaadoptowanie niestandardowych stref, jak UTC+14:00, które poprzez przesunięcie o 24 godziny w przód względem standardowych dla tych długości stref typu UTC-10:00, zapewniają spójność daty z tymi krajami (jednocześnie powstaje jednak różnica nawet 26 godzin między tymi wyspami a podobnie położonymi terytoriami, w których te strefy nie funkcjonują).

edytuj

Na faktyczny czas w poszczególnych krajach wpływ ma także obserwowanie bądź nie czasu letniego. W jego wyniku część krajów dokonuje w okresie letnim (odmiennym dla półkuli północnej i południowej) przestawienia czasu o godzinę w przód względem standardowego. Data dokonania zmiany często jest przy tym odmienna dla różnych terytoriów – na północ od równika zmianę na czas letni wykonuje się w marcu lub kwietniu, a odwrotną w okresie od września do listopada, na południe od równika czas letni wprowadza się we wrześniu lub październiku a powrót następuje między lutym a kwietniem. Zdarza się, że czas letni obserwowany jest jedynie w części kraju (np. w Kanadzie, do terytoriów, gdzie zmiany się nie dokonuje zalicza się prowincja Saskatchewan).

edytuj

Międzynarodowa linia zmiany daty przebiega wzdłuż granicy stref od UTC+12:00 do +14:00 i UTC-12:00, częściowo pokrywając się z południkiem 180°. Czas obowiązujący na terytoriach położonych na zachód od tej linii jest przesunięty o dobę do przodu względem czasu terytoriów położonych na wschód od niej; np. na Fidżi (UTC+12:00) jest zawsze ta sama godzina co na wyspie Baker (UTC-12:00), choć data stale różni się o jeden dzień.

edytuj

edytuj

Strefa całoroczna

• Baker
• Howland

edytuj

Strefa całoroczna

• Jarvis
• Kingman
• Midway
• Niue
• Palmyra
• Samoa Amerykańskie

edytuj

Strefa całoroczna

• Johnston
• Wyspy Towarzystwa)
• Hawaje)
• Wyspy Cooka

Półkula północna. Czas letni: UTC-9:00

• Aleuty)

edytuj

Strefa całoroczna

• Markizy)

edytuj

Strefa całoroczna

• Wyspy Gambiera)

Półkula północna. Czas letni: UTC-8:00

• Alaska)

edytuj

Strefa całoroczna

• Wyspa Clippertona
• Pitcairn

Półkula północna. Czas letni: UTC-7:00

• Kanada (zachód)
• Kalifornia Dolna)
• Stany Zjednoczone (zachód)

edytuj

Strefa całoroczna

• Sonora)
• Arizona)

Półkula północna. Czas letni: UTC-6:00

• Kanada (środkowy zachód)
• Meksyk (zachód)
• Stany Zjednoczone (środkowy zachód)

edytuj

Strefa całoroczna

• Belize
• Wyspa Wielkanocna)
• Prowincja Galápagos)
• Gwatemala
• Honduras
• Saskatchewan)
• Kostaryka
• Nikaragua
• Salwador

Półkula północna. Czas letni: UTC-5:00

• Kanada (środkowy wschód)
• Meksyk (środek i wschód)
• Stany Zjednoczone (środkowy wschód)

edytuj

Strefa całoroczna

• Ekwador
• Jamajka
• Haiti
• Kajmany
• Kolumbia
• Panama
• Peru

Półkula północna. Czas letni: UTC-4:00

• Bahamy
• Kanada (środkowy wschód)
• Kuba
• Stany Zjednoczone (wschód)
• Turks i Caicos

edytuj

Strefa całoroczna

• Wenezuela

edytuj

Strefa całoroczna

• Anguilla
• Antigua i Barbuda
• Antyle Holenderskie
• Aruba
• Barbados
• Boliwia
• Brazylia (zachód)
• Brytyjskie Wyspy Dziewicze
• Dominika
• Dominikana
• Gwadelupa
• Grenada
• Gujana
• Quebec)
• Martynika
• Montserrat
• Portoryko
• Saint Kitts i Nevis
• Saint Lucia
• Saint Vincent i Grenadyny
• Trynidad i Tobago
• Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych

Półkula północna. Czas letni: UTC-3:00

• Bermudy
• Grenlandia (północny zachód)
• Kanada (wschód)

Półkula południowa. Czas letni: UTC-3:00

• San Luis)
• Brazylia (środek)
• Chile
• Falklandy
• Paragwaj

edytuj

Półkula północna. Czas letni: UTC-2:30

• Nowa Fundlandia)

edytuj

Strefa całoroczna

• San Luis)
• Brazylia (północny wschód)
• Gujana Francuska
• Surinam

Półkula północna. Czas letni: UTC-2:00

• Grenlandia
• Saint-Pierre i Miquelon

Półkula południowa. Czas letni: UTC-2:00

• Brazylia (południowy wschód)
• Urugwaj

edytuj

Strefa całoroczna

• Brazylia (wyspy atlantyckie)
• Georgia Południowa i Sandwich Południowy

edytuj

Strefa całoroczna

• Republika Zielonego Przylądka

Półkula północna. Czas letni: UTC+0:00

• Grenlandia (wschód)
• Azory)

edytuj

Strefa całoroczna

• Burkina Faso
• Gambia
• Ghana
• Gwinea
• Gwinea Bissau
• Islandia
• Liberia
• Mali
• Maroko
• Mauretania
• Sahara Zachodnia
• Senegal
• Sierra Leone
• Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha
• Togo
• Wybrzeże Kości Słoniowej
• Wyspa Bouveta
• Wyspy Świętego Tomasza i Książęca

Półkula północna. Czas letni: UTC+1:00

• Guernsey
• Wyspy Kanaryjskie)
• Irlandia
• Jersey
• Portugalia
• Wielka Brytania
• Wyspa Man
• Wyspy Owcze

edytuj

Strefy czasowe w Europie